معرفی شیمی ۳ پایه دوازدهم
شیمی ۳ یکی از دروس تخصصی مشترک بین داوطلبان کنکور تجربی و کنکور ریاضی ۱۴۰۵ است. کتاب درسی شیمی ۳ دارای ۴ فصل اصلی است و هر فصل ترکیبی از مباحث نظری و محاسباتی دارد. منبع رسمی این درس کتاب پایگاه کتب درسی وزارت آموزشوپرورش است.
💡 شیمی در کنکور تجربی ضریب ۴ و در کنکور ریاضی ضریب ۲ دارد. برای تجربیها اهمیت بسیار بالاتری دارد.
خلاصه فصلبهفصل شیمی دوازدهم
فصل ۱: قدر هدیههای زمینی (شیمی معدنی — فلزات و آلیاژها)
این فصل به استخراج و خالصسازی فلزات، آلیاژها، خوردگی فلزات و روشهای جلوگیری از آن میپردازد.
- مفهوم کلیدی: احیا (کاهش بار مثبت) — اکسایش (افزایش بار مثبت)
- استخراج آهن: احیای Fe₂O₃ با کک در کوره بلند
- آلیاژهای مهم: فولاد (Fe+C)، برنج (Cu+Zn)، برنز (Cu+Sn)
- خوردگی: واکنش الکتروشیمیایی آهن با اکسیژن و آب
- روشهای حفاظت: رنگ، گالوانیزاسیون، حفاظت کاتدی
فصل ۲: آب، اکسیژن و گوگرد (ترکیبات غیرآلی)
سختی آب، تصفیه آب، اسیدهای قوی H₂SO₄ و نکات ایمنی آزمایشگاهی.
- سختی موقت: CaCO₃ — با جوشاندن برطرف میشود
- سختی دائم: CaSO₄ — با جوشاندن برطرف نمیشود
- اسید سولفوریک: H₂SO₄ — دو ظرفیتی، اکسندهی قوی
- گاز SO₂: آلاینده هوا، بارش اسیدی میسازد
فصل ۳: هوا و زندگی (شیمی تعادل و اسید-باز)
این فصل مهمترین فصل شیمی دوازدهم برای کنکور است. شامل تعادل شیمیایی، قانون تعادل، تعادل اسید-باز، pH و بافرهاست.
- قانون تعادل: Kc = [محصولات] / [مواد اولیه] (با توان ضرایب)
- اثر لهشاتلیه: تعادل در جهتی میرود که اثر تغییر را کاهش دهد
- pH = -log[H⁺] → pH + pOH = 14 در ۲۵°C
- اسیدهای قوی: HCl، HNO₃، H₂SO₄، HClO₄
- بازهای قوی: NaOH، KOH، Ba(OH)₂
- بافر: محلولی که pH خود را در برابر اضافهشدن اسید/باز حفظ میکند
فصل ۴: شیمی آلی (هیدروکربنها و مشتقات)
آلکان، آلکن، آلکین، حلقوی، الکل، اسید، اتر، آمین و واکنشهای آلی.
- آلکان: CnH2n+2 — فقط پیوند یگانه C-C
- آلکن: CnH2n — یک پیوند دوگانه C=C
- آلکین: CnH2n-2 — یک پیوند سهگانه C≡C
- واکنش الحاقی: اضافهشدن Br₂ یا HX به پیوند دوگانه
- واکنش جانشینی (هالوژندارکردن): آلکان + Cl₂ → با نور
- نکته کنکوری: تعداد ایزومرهای ساختاری آلکانهای کوچک
🧪 سوال شیمی دارید؟ معلم هوشمند درسافزار جواب میدهد
از تعادل، pH، شیمی آلی یا هر چیزی بپرسید — پاسخ فوری و دقیق
الان بپرسم ←فرمولهای کلیدی شیمی دوازدهم (مخصوص کنکور)
- n = m / M — تعداد مول = جرم / جرم مولی
- PV = nRT — معادله گاز ایدهآل (R = 0.082 L.atm/mol.K)
- pH = -log[H⁺] — تعریف pH
- Kw = [H⁺][OH⁻] = 10⁻¹⁴ — حاصلضرب یونی آب در ۲۵°C
- Ka × Kb = Kw — رابطه ثابت تعادل اسید ضعیف با باز مزدوج
- درصد خلوص = (جرم خالص / جرم کل) × 100
- بازده = (جرم واقعی / جرم نظری) × 100
بودجهبندی شیمی در کنکور سراسری ۱۴۰۵
بر اساس آمار چند سال اخیر کنکور (منبع: سازمان سنجش):
- شیمی دهم (شیمی ۱): ۲۵–۳۰٪
- شیمی یازدهم (شیمی ۲): ۳۰–۳۵٪
- شیمی دوازدهم (شیمی ۳): ۳۵–۴۵٪
در شیمی دوازدهم، فصل ۳ (تعادل و اسید-باز) و فصل ۴ (آلی) بیشترین سوال را دارند.
نکات طلایی برای امتحان نهایی شیمی دوازدهم
- معادلات موازنه: تمام معادلات کتاب را موازنه کنید — در امتحان از نوشتن معادله سوال میدهند.
- محاسبات pH: حتماً تمرین کنید — این سوالات هم در نهایی و هم در کنکور حتمیاند.
- ترکیبات آلی: نامگذاری ایوپاک را بلد باشید.
- جزوه تطابق درسافزار: خلاصهی طلایی شیمی ۳ با ۱۰۰٪ تطابق کنکور طراحی شده.